Alipaşa Fegani (Şamhor, 1912 - Şamhor, 1975)


Asıl adı Elipaşa Feğani Demirov'dur. Bir dörtlüğünde de söylediği gibi, 1912 yılında Şamhor bölgesinin Garacaemirli köyünde doğmuştur.

 

Genç yaşlarında şiire merak saran Feğani, ömrünün büyük bir kısmını şiir yazmakla geçirmiştir. Onun geraylı, koşma, divani ve tecnisleri başarılıdır. Şair, 1975 yılında doğduğu köyde vefat etmiştir.

 

Şiirlerinde daima iyiliği, doğruluğu, güzelliği işleyen Fegani, şiir sahasında da üstad olarak, 19. yüzyılın ünlü âşığı Elesger'i kabul etmiştir.

 

Kan-i gövherlerin dürr, incilerin,

Elesger'den başqa soltanı kimdi?


OLA

Halal zehmetimle, alın terimle,

Özüme yetesi az varım ola.

Dolanıb dünyanı "Allah kerimli"

Temkinim, sebirim, qerarım ola.

 

Şeytan da almaya qelbimi elden,

Zehmetim bar vere xeyir emelden,

Nitqim zülal süzüle dilden,

Gözel sercemliyim, efkarım ola.

 

Hamının qelbine girib seçilen,

Sözüm şirin ola su tek içilen,

Divanlarda günahlardan keçilen,

Ne kederim, ne de ah-zarım ola.

 

Ne qeder ki, sağam, gelir nefesim,

Dünya ne'metinden bu olar besim,

Yazıb yaratmağa çoxdur hevesim.

Her yeri gezmeyi güzarım ola.

 

Adım Elipaşa Fegani menem,

Qaracaemirli'de sakin meskenem,

Haşa yalan deyem, sözümden dönem,

Dost aşna yanında ilqanın ola. 

ZEYNEB

Gence bazarmda görende seni,

Bilirsen mi aldım ne hali Zeyneb

Danışanda gören oldu mu bizi,

Amandı tapanq zavalı, Zeyneb!

 

Gözlerin qemzesi, dodağm balı,

Güzel edalısan, şirin nevalı

Xaliqin neqqası üzünde xalı

Uydurub xub çekib camalı Zeyneb

 

Gözellik resmini görmüşem sende,

Şöhretin yayılıb sehere, kende,

Danışıram men de yeri gelende,

Diller ezberisen sedalı Zeyneb

Didelerin qumral, qaşın ay para,

Dağılıb üzüne, zülfünü dara,

Paltarın endama, endam paltara,

Ne qeşeng yaraşır, sefalı Zeyneb

 

Xezanlar esmesin ömrüm bağına,

Rexine yetmesin bir yarpağına,

Feğani'dir dözen hicran dağına,

İltifat etsene vüsalı, Zeyneb

 

AYALANMIŞAM

Deyirler, "bal tutan barmağın yalar",

Şahidiyem özüm, a yalanmışam.

Oxuyub kitablar, nece ayalar

Sinem tamam dolub, ayalanmışam.

 

Seyyah olan gezer dağı, aranı,

Arif meclisinde sözüm aranı,

Yar ülfetin qınb kesse aranı,

Onda feraq odun ay alanmışam.

 

Doğru sözüm eğer keçse heyata,

Sinem hedef, yar oxunu hey ata,

Fegani'yem, hesret qalsam heyata,

Güya olmamışam, a yalanmışam.

İŞARE QIL

Deli könlünı, qafil olma, başına bir çare qıl,

Her yetene sirrin açma, derdin dildare qıl.

Deyirler ki, alçaq, rezil, pis tamahdı dünyada,

Emeyi sev, işden qorxma, zehmet çek midare qıl.

 

Mala mülke bel bağlayıb çoh da uçma yeline,

Haqq işlere "nahaq" deye qadağa ver diline,

Axırında kor olacaq xor baxanlar eline,

Nadan sözden ne anlayır, arife işare qil.

 

Gece gündüz yalan deyil, doğulub ölmek haqdı,

Zülm eliyen zülmkarın çoxdan uçubdu taxtı,

Derk eliyib düşünmeyen delidi, ya uşaxdı,

Ey Fegani annamaza duz yolu dübare qıl.