Aşıq Qasım (Şamhor, ? - Şamhor, 1919)


19. yüzyıl âşıklarından olup, Şamhor bölgesinin Garacaemirli köyünde doğmuş, 1919 yılında aynı yerde vefat etmiştir.

 

Şemkirli Âşık Hüseyin'in çırağı olan Qasım, devrinin güçlü âşıklarındandır. Geraylı, koşma, tecnis ve muhammes gibi dallarda şiirler söyleyen Qasım, bu dallarda başarılı olmuş ve kendisinden sonraki pek çok âşık onun tesiri altında kalmıştır.

 

O, âşık meclisinden birçok insanı saydıktan sonra, en büyüklerinin kendi ustası Şemkirli Aşık Hüseyin olduğunu şu şekilde anlatır:

 

Aşıq Sayad Nova, Aşıq Elesqer,

Aşıq Musa, Alı, Memmed Söyün var,

Penah, Molla Cuma, Çoban mühteser

Söyün kimi elme dalan görmedim.

 

Âşık Qasım, benzetmeler başta olmak üzere edebî sanatları ustalıkla kullanmıştır.


DİVANASIDI

Gece gündüz hesretini çekdiyim,

Xeyalım, xeyalm divanasıdı,

Meni senden iraq salan seyrağıb,

Bu çerx-i gerdişin zamanasıdı.

 

Mina boylu, siyah telli sevdiyim,

Uzaq durub axm sözün dediyim,

Acı sözün, şeker kimi yediyim,

Yarım gözellerin bey-vefasidi.

 

İnsaf ele, a bey-mürvet, a zalim,

Dolanım başına, derdini alım,

Ay sifetli, şux baxışlı terlanım,

Bu Qasım gözlerin sedaqasidı.

GÖZLEREM

Ay ağalar, beyler eyleşen canlar,

Bir uzaq yollunun yolun gözlerem.

Bir sözüm var yara deyebilmirem,

O şirin dillinin yolun gözlerem.

 

Ne qeder gözledim çıxmadı evden,

Yaraşıklı qamet, o mina gerden,

Gözleri mestana, sinesi meydan,

O siyah tellinin yolun gözlerem.

 

Belinde kemeri mina daşlının,

Tökülmüş gerdene bulud saşlmın,

Qasım'am derdinden hilal qaşlmın,

Müselsel tellerin yolun gözlerem.