Kerem Dede


Hayatı hakkında hiçbir bilgimiz yoktur. Gerek Anadolu, gerekse Azerbaycan sahasında anlatılmakta olan Kerem ile Aslı isimli halk hikâyesi ile, Kerem'i tanımaktayız. Burada şunu da belirtmekte fayda vardır. Kerem ile Aslı hikâyesi sadece Anadolu ve Azerbayca'da değil, bütün Türk dünyasında tanınmakta ve bilinmektedir.

 

Azerbaycan sahasındaki "Esli Kerem Dastanı'ndan öğrendiğimize göre hikâyedeki Kerem'in adı "Mehemmed", Aslı'nınki ise "Meryem’dir. İki kahramanın bütün hayatı ve maceraları şiirlerine aksetmiştir. Bu yansıma içerisinde, Kerem'in bazen Aslı'nın dışında, Sofu ile, Kuru Kafa ile, dağlarla söyleştiğini görürüz.

 

Kerem'in hayatı boyunca bitmeyen çilesi efsanevî bir şekilde son bulmuştur.


DÜYMELE

Sallanıban gelen dilber,

Yaxan düymele, düymele.

Meni derde salan dilber,

Yaxan düymele, düymele.

 

Al geyib, yaşıl bürüner,

Zülfleri yana hörüler,

Yel vurar, sinen görüner,

Yaxan düymele, düymele.

 

Yaxan çarpaz ilişmesin,

Heç kim dinib danışmasın,

Yadlar görüb gülüşmesin,

Yaxan düymele, düymele.

 

Köyneyinin gülü yaşıl,

Süsen sünbüle dolaşır,

Gözellik sene yaraşır,

Yaxan düymele, düymele.

 

Eynine geyinib şile,

Bizi tutub şirin dile,

Zer kemer çek ince bele,

Yaxan düymele, düymele.

 

Kelağayın ucu sarı,

Açılar könlün qubarı,

Söyle sensen kimin yarı,

Yaxan düymele, düymele.

 

Kerem sene neler demiş,

O dil, dodağını yemiş,

Ketan köynek, bendi gümüş

Yaxan düymele, düymele.

 

BELE BAX

Aylar, iller hesretini çekdiyim,

Üzü dönmüş bî-vefa yar, bele bax.

Gözellere serxoş gezmek ar deyil,

Açılıbdır gümüş kemer, bele bax.

 

Oxudum elifi, yetdim Yasine

Şux memeler xub yaraşır ya sine,

Kamil ovçu beresinde ya sine,

Rençberinem dayanmışam, bele bax.

 

Uca dağlar başın qar aldı getdi,

Bayqunun meskeni saraldı getdi,

Her kim ki, yar sevdi, yaralaı getdi,

Bizimki de qara geldi, bele bax.

 

Kerem deyer; kam almadım dünyada,

Cefa çekdim, ömür vardim men bada,

Mecnun kimi dolanıram sehrada,

Gocalmışam, piran oldum, bele bax.



 

YOX

Gürbete lde qerib qerib ağlaram,

Müşkül halım bildiren yox, bilen yox!

Gece gündüz feğan qılıb yanaram,

Ağladan yox, güldüren yox, gülen yox

 

Terk eledim men atamı, anamı,

Gölümden uçurdum telli sonamı,

Xencer alıb derd oylağı sinemi,

Teyleyen yox, deldiren yox, delen yox!

 

Derdli sinem düyünlerem,dağlaram,

Ağ geymerem, qaraları bağlaram,

Derd elinden ah çekerem, ağlaram,

Gözüm yaşın sildiren yox, silen yox!

 

Kerem'em, yetmedim men Esli Xan'a,

Pay bildim ölümü bu yazıq cana,

Gece-gündüz qefle işler her yana

Üz çevirib bu virane gelen yox!