Mah Hanım (XIX. yüzyıl)


19. yüzyılın kadın şairlerindendir. Doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Azerbaycan'ın Şeki bölgesinde yaşamıştır. Mah Hanım, muasırlarından Mahtap Hanım, Mustafa Ağa Şuhu ve başka sairlerle de karşılaşmıştır.

 

Elimizde onun koşma şeklinde yazmış olduğu şiirleri vardır. Bunların dışında satirik konulu şiirleri de dikkat çekicidir.

 

Klasik şiiri ve halk şiirini bilen Mah Hanım bu türlerde kolaylıkla yazabilecek bir güce sahiptir.

 

Şiirlerinde ağalara çatan Mah Hanım bir dörtlüğünde şöyle demektedir:

 

Ağaların bağçası var, barı var,

İbası var, atı, malı, varı var,

Kasıbın da namusu var, arı var,

Edeb, erkan sahlar, yaxın gözleyer.

 

Mah Hanım, sevgili ve ayrılık gibi konularda çok güzel şiirler yazmıştır.


MENİ

Ey Hebeş oğlu, dur tez ol geyin,

Od tutub canım, yandırar meni.

O bi-insaf  yar heç xeber tutmaz,

Oldürer axır intizar meni.

 

Ol bığı burma,  eyri xencerli,

Söz verib gctdi, bi-vefa çıxdı,

Menden özgesin qapında qoysan,

Eylemez mi bes şermsar meni?

 

Bir desmal atdı, bağrıma basdım,

Öpdüm, ağladım, göz yaşım sildim,

Gözledim geler, axtarar tapar,

Bu derd-i qemden qurtarar meni.

 

Namusdan, ardan dem vuran oğlan,

Sözünde möhkem olgünen barı,

Başda papağın  yaylıq oymasın,

Mühennesgüler, dost qmar meni.

 

Sen Hebeş oğlu, yetir erzimi,

Mah Xanım'dan dil-i şeydaya,

Ver bu desmalı bığı burmaya,

Qoymasın haşa, ah, zar meni.

GÖZLEYER

Könül, sen peteye her daş atanda,

Bilmedin mi arı şanın gözleyer?

Qaçaq atın saxlar, igid tüfengin,

Xanzadalar adın, şanın gözleyer.

 

Ağaların bağçasi var, barı var,

Ilxısı var, atı, malı, varı var,

Kasıbın da namusu var, arı var,

Edeb, erkan saxlar, yaxın gözleyer.

 

Ağa-yi Şuxi'nin qayğısı azdır,

Kelle-menqo olub, canı nasazdır,

Dedim, öz elinle qebrini qazdır,

Ehtiram saxlayan canın gözleyer.

 

Mah Hanım'am iqrarımda duraram,

Yolda azanların boynun vuraram,

Qoca kaftar,  sene bir ox vuraram,

Deymişin töküler, kaim gözleyer.