Meşkinli Mehemmed (18. Yüzyıl)


18. yüzyıl âşıklarından olduğu tahmin edilmektedir. Halk rivayetine göre Erdebil şehri yakınındaki Meşkin kasabasında doğmuştur. Hayatı hakkında hemen hemen hiçbir malumatımız yoktur.

 

Halk şiirinin koşma, herbe-zorba, maumma dallarında söylediği şiirlere bakarak onun güçlü bir âşık olduğunu söyleyebiliriz.

 

Elimizde çok az sayıda şiiri vardır. Ancak Azerbaycan sahasında "Mehemmed" mahlaslı âşıkların çokça olduğunu düşünecek olursak; bunların şiirleri birbirine karışmış da olabilir.


QERIBLİK

Ah u vay çekiben, qan ağlamaqdan,

Dönübdü ciğerim qana, qeriblik.

Hayanai baxıram, bir kimsenem yox,

Düşübdü yadıma ana, qeriblik.

 

Azarım çox olub, ağrıyır başım,

Didemden tökülür bu qanlı yaşım,

Yaxamı çürütdü zalim göz yaşım,

İsteyirdi canım ala qeriblik.

 

Alem bilir, nece mest ü serxoşam.

Bir tuti dilliye men vurulmuşam,

Ağzından od tutmuş, semender quşam,

Qoydu meni, yana yana qeriblik.

 

Anam muyin açıb, başım bağlaya,

Bacım yoxdu qardaş deyib ağlaya,

Tapşır Mehemmed'e, töhfe saxlaya,

Meni yardan ayrı sala qeriblik.



CENG

Fil ü kergedan tek girrem meydana,

Esremiş nerler tek sallam rezmi-i ceng.

Şir ü bebir misal bir ejdahayam,

Yoxdu deryalarda menim tek neheng.

 

Dastan-ı Rüstem'den men qehremanam,

İldırım tek yandırıban, yaxanam,

Dosta helim, düşmenime yamanam,

Meydanda tab etmez Hind'inen Fireng.

 

Ezrail zehminden çekmez nefesin,

Sur-i İsrafil'in batırram sesin,

Yüz min, yüz min şair elese behsin,

Vermez cavabımı Cemşid ü Huşeng.

 

Meşkin Mehemmed'em, Küh-i Elvendem,

Serendib, Kesarut, Hut serbilendem,

Ağrı Dağ, Elburz, hem demavendem,

Men Eli quluyam, xalis yekireng