Xaltanlı Tağı (1776 - 1890)


19. yüzyıl âşıklarından olup, Şirvan mek-tebinin kurucusudur. Tahminen 1776 yılında doğ-muş, 1890 yılında vefat etmiştir. Tağı, Guba bölgesinin Halten köyünde doğmuş olup bütün hayatı burada geçmiştir. Sağlığında pekçok ülkeyi gezmiş, dolaşmış oralarda çok sayıda âşıqla atışmıştır.

 

Âşıq şiirinin elliden fazla şeklinde şiirler yazmış, söylemiş, dastan-halk hikâyesi tertip etmiştir.


DE GÖRÜM

Gönül quşum ne tutqunluq edirsen,

Kime vefa qılmış fani de görüm?

Dünyada çok şahlar, sultanlar olup,

Onlardan bircesi hanı de görüm?

 

Lövünbelövündür bezenen cihan

Kimi koca gedir, kimisi civan

Yıxığı durğuzup acı doyuran,

Bir el tutan müselmanı de görüm.

 

A Xaltanh Tağı, nöş oldun ası,

Çağır kömeğine Xıdır İlyas'ı.

Bir vade gelende canının yiyesi

Harda gizledersen canı de görüm?

 

GÜZEL YAR

Helal-himmet ile yola sal beni,

Bu dünya bağıdır, bağı güzel yar.

Kuyunda yandırram şeyda bülbülü

Savulur qÖncanın çağı, güzel yâr.

 

Olmaz senin gibi bir sedr-i semer,

Cemalin xubluğu şems İle qamer,

Yayındı nimtene, boşaldı kemer

Göründü memenin ağı güzel yâr.

 

Yâr yâr deyip durup geldim yanma

Ya derdine bendem, ya dermanına

O sınıq qelbine qerip canına

Qurbandır miskinli Tağı, güzel yâr.



GÜZELDİR

Bir zalim güzelin mihmanı oldum

Gördüm sinesinin qarı güzeldir.

Bağ ü bostanını pünhan saxlayır

Qoynu cennet bağı, narı güzeldir.

 

Serip yeşil çimen üste mexmeri,

Özünün hüsnünden yoxtur xeberi,

Sırmalı qoftası, qızıl kemeri

Al yeşil nimteki sarı güzeldir.

 

Teli burma-burma örtüp buxağı,

Sanki gölgelenip Ay'ın qabağı,

Hesretinden yandı biçare Tağı,

Sineme dökülen narı güzeldir.

 

VERMEREM SENİ

Başına döndüğüm a Gülsen xanım,

Can içinde cana vermerem seni.

Yığsalar dünyanın varın devletin,

Qoysalar bir yana vermerem seni.

 

Dağlarda maralsan, düzlerde ceylan,

Ordubad, Naxçıvan boyuna qurban,

Demirqapı Derbend, Şamahı, Şirvan,

Güllü Dağıstan'a vermerem seni.

 

Men qurbanam bu qamete bu boya,

Haq seni saxlasın bayrama, toya,

Tebriz'e, Tahran'a, Merend'e, Hoy'a,

Büsbütün İran'a vermerem seni.

 

Men seni sevmişem ay qelbi şişe,

Qoymaram üstüne göyden gün düşe,

Deryada balığa, havada quşa,

Behişt'te qılmana vermerem seni.

 

Tağı deyer daha yoxdur endişem,

Qorxuram yâr gide, nazardan düşem.

Qur'an getir, kitap getir, and içem,

Taht-ı Süleyman'a vermerem seni.